Ditë: 12 Janar 2026

Ka nisur zyrtarisht puna për rilindjen e Kalasë së Elbasanit, një nga zonat më të rëndësishme historike dhe identitare të qytetit. Sot u zhvillua takimi i parë i punës për Analizën Fillestare të lagjes “Kala”, ku u diskutuan qasjet strategjike dhe vizionare për rikualifikimin dhe rijetëzimin e kësaj zone unike.

Në fokus të diskutimit ishte koncept-idea e projektimit, e cila do të shërbejë si një udhërrëfyes i ri për transformimin e Kalasë, duke ruajtur autenticitetin historik dhe trashëgiminë kulturore, si dhe duke krijuar mundësi për zhvillim të qëndrueshëm kulturor, turistik dhe ekonomik.

Takimi u zhvillua në prani të Ministrit të Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, drejtuesit politik të qarkut Elbasan, Arbjan Mazniku, kryetarit të Bashkisë Elbasan, Gledian Llatja, si dhe ekspertëve dhe specialistëve të fushës.

BID Elbasan, në bashkëpunim me Fondacionin Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF), po ndërton një vizion të përbashkët për ta shndërruar lagjen Kala në një destinacion referencë, një hapësirë të gjallë dhe funksionale, të lidhur ngushtë me identitetin dhe jetën urbane të qytetit.

Ky takim shënon një fillim të rëndësishëm për një projekt me ndikim afatgjatë, i cili synon jo vetëm restaurimin fizik të zonës, por edhe rijetëzimin social dhe ekonomik të saj, duke e kthyer Kalanë e Elbasanit në një pikë kyçe të zhvillimit turistik dhe kulturor të qytetit.

Kalaja e Elbasanit është një nga monumentet më të rëndësishme të trashëgimisë historike dhe kulturore në Shqipëri. Ajo u ndërtua në vitin 1466 nga Sulltan Mehmeti II, mbi rrënojat e qytetit antik romak Skampis, duke shërbyer si një pikë strategjike mbrojtëse përgjatë rrugës së lashtë Via Egnatia.

Brenda mureve të saj ndodhet lagjja “Kala”, një hapësirë unike e banuar pa ndërprerje ndër breza, ku bashkëjetojnë monumente kulti, shtëpi karakteristike dhe rrugica me kalldrëm.

Në brendësi të Kalasë ndodhen objekte me vlerë të veçantë historike dhe fetare, si Xhamia Mbret, Kisha Ortodokse e Shën Marisë, Kulla e Sahatit dhe banesa tradicionale elbasanase, të cilat dëshmojnë për tolerancën fetare dhe bashkëjetesën kulturore ndër shekuj.

Kalaja e Elbasanit përfaqëson jo vetëm një monument arkitektonik, por edhe një identitet të gjallë kulturor, ku historia ndërthuret me jetën e përditshme të komunitetit. Për shkak të kësaj vlere të rrallë, lagjja Kala konsiderohet një pasuri me potencial të madh për zhvillimin e turizmit kulturor dhe për rijetëzimin urban.

Projekti i rijetëzimit të Kalasë së Elbasanit synon të ketë në qendër të vëmendjes komunitetin vendas, duke përmirësuar cilësinë e jetës së banorëve të lagjes Kala. Rikualifikimi i infrastrukturës, restaurimi i objekteve historike dhe krijimi i hapësirave publike do të sjellin më shumë siguri, akses më të mirë në shërbime dhe një mjedis urban më funksional, pa cenuar jetën e përditshme dhe traditat e banorëve.

Përmes këtij projekti, banorët pritet të përfitojnë nga rritja e vlerës së pronës, krijimi i mundësive të reja punësimi në sektorët e turizmit, artizanatit dhe shërbimeve, si dhe nga gjallërimi ekonomik i zonës.

Punimet në Kompleksin Sportiv “Shefqet Lamçja” po ecin me ritme të shpejta dhe ndodhen drejt përfundimit, duke i dhënë qytetit të Elbasanit një tjetër hapësirë sportive dinjitoze dhe bashkëkohore, e ndërtuar sipas standardeve moderne.

Është përmbyllur me sukses ndërtimi i bazamentit të fushës, si dhe janë realizuar punimet për sistemin e drenazhimit dhe infrastrukturën e nevojshme për mirëmbajtjen e saj. Gjatë muajit në vijim do të nisë mbjellja e barit natyral, fazë kjo që do t’i japë fushës formën përfundimtare, bën të ditur Kryebashkiaku i Elbasanit, Gledian Llatja.

Paralelisht me ndërhyrjet në fushë, po realizohet edhe rikonstruksioni i plotë i dhomave të zhveshjes, të cilat do të ofrojnë kushte më funksionale, komode dhe higjienike për sportistët dhe stafet teknike.

Ky projekt përfaqëson një investim të rëndësishëm të Bashkisë Elbasan në bashkëpunim me Federatën Shqiptare të Futbollit, në kuadër të një strategjie më të gjerë për zhvillimin e infrastrukturës sportive, mbështetjen e talenteve të reja dhe nxitjen e sportit në qytet.

Dëbora ka zbardhur zonat malore të Elbasanit, si Funari, Gjinari dhe Labinot-Mal duke i shndërruar ato në një kartolinë dimërore.

Fundjava solli një atmosferë magjike në këto zona, të cilat u vizituan nga shumë qytetarë duke u kthyer në destinacionet më të preferuara këtë muaj të parë të vitit.

Male, pyje dhe liqene të rrethuar nga bora krijojnë një panoramë magjepsëse, ku natyra shfaqet në formën e saj më të bukur dhe më të qetë.

Edhe pse temperaturat kanë rënë dhe reshjet e dëborës kanë qenë të dendura, rrugët drejt Funarit, Gjinarit dhe Labinot-Malit janë të hapura dhe të kalueshme.

Qarkullimi i mjeteve bëhet me zinxhirë dhe goma dimërore, ndërsa autoritetet lokale kanë qenë në terren për të garantuar sigurinë e udhëtarëve dhe mirëmbajtjen e akseve rrugore.

Më të lumturit nga kjo tablo dimërore janë fëmijët, të cilët shijojnë borën me lojërat me topa dëbore.

Familje të shumta kanë zgjedhur këto zona malore për të kaluar fundjavën, larg zhurmës së qytetit, pranë natyrës dhe ajrit të pastër.

Këto zona vijojnë të jenë ndër destinacionet më të frekuentuara turistike të qarkut të Elbasanit, edhe në ditët e ftohta të dimrit.

Investimet e kryera ndër vite nga bashkia Elbasan në infrastrukturë, shërbime dhe promovimin e zonës kanë dhënë rezultatet e tyre, duke i bërë destinacione të aksesueshme dhe të preferuar për vizitorët.

Pavarësisht kushteve të vështira atmosferike, turistë nga qytete të ndryshme kanë mbërritur për të parë nga afër Funarin e mbuluar nga dëbora, liqenet e ngrira pjesërisht dhe qetësinë që vetëm dimri di të sjellë.

Edhe Gjinari, 22 km larg Elbasanit ishte këtë fundjavë i mbushur me turistë.

Zonat malore nën dëborë, mbeten një thesar i Elbasanit, një destinacion që fton vizitorët t’i zbulojnë në çdo stinë, duke ofruar pamje që lënë gjurmë.