Skip to contentSkip to left sidebar Skip to right sidebar Skip to footer

Author: Bashkia Elbasan

Kisha e Shumëshenjtëve, dëshmi e gjallë e trashëgimisë sonë

Kisha e Shën Shenjtëve, e njohur edhe si “Kisha e Shumëshenjtëve”, ndodhet në fshatin Sterstan, njësia administrative Gjinar, dhe është një nga objektet më të vjetra të kultit në zonë, që ruan në vetvete traditën, historinë dhe identitetin shpirtëror të krahinës. Ndërtimi i saj i përket kohëve të hershme, ndërsa breza të tërë banorësh e njohin për vlerat e saj shpirtërore dhe arkitekturore.

Kisha është e lidhur ngushtë me dy fise të njohura të zonës, fisin Balla dhe fisin Shati, të cilët ndër vite janë kujdesur për ndezjen e qirinjve dhe ruajtjen e traditave kishtare. Në rrëfimet e banorëve përmenden edhe familje të tjera të lidhura me të, si fisi i Ismailit, Sinani, Qosja, etj., duke dëshmuar kështu një lidhje të fortë komunitare rreth këtij vendi të shenjtë.

Një nga elementet më të veçanta të Kishës së Shumëshenjtëve janë pikturat e vjetra murale, që pasqyrojnë stilin dhe mjeshtërinë e artit kishtar të kohës. Po ashtu, ikonostasi i punuar në gur përbën një vlerë të veçantë artistike dhe kulturore. Ky stil ikonostasi është i ngjashëm me atë të kishave të tjera të zonës, si Kisha e Shelcanit dhe Kisha e Valeshit, duke treguar për një traditë të përbashkët ndërtimi dhe arti kishtar në këtë trevë. Sot, Kisha e Shumëshenjtëve mbetet një dëshmi e gjallë e trashëgimisë kulturore dhe shpirtërore të krahinës, duke tërhequr vizitorë që duan të njihen nga afër me historinë, arkitekturën dhe bukurinë e saj të veçantë.

Kisha e Shën Shenjtëve

8 images

Me shume

Labinoti-Mal, zonë me vlera natyrore, kulturore dhe traditë të ruajtur

Labinoti-Mal është një nga zonat rurale me vlera të spikatura natyrore, kulturore dhe tradicionale në territorin e Bashkisë Elbasan. I shtrirë në një mjedis kodrinor-malore, ky territor përfaqëson një ndërthurje harmonike të natyrës së ruajtur, trashëgimisë kulturore dhe mënyrës tradicionale të jetesës.

Zona karakterizohet nga kodra të buta, pyje me lis, dushk dhe pisha, si dhe shtigje natyrore që ofrojnë mundësi për ecje dhe shëtitje në natyrë. Pamjet panoramike drejt luginës së lumit Shkumbin, ajri i pastër dhe qetësia e mjedisit e bëjnë Labinot-Malin një zonë me vlera të veçanta natyrore dhe peizazhore.

Labinoti-Mal ruan një identitet të pasur kulturor dhe historik. Banorët e zonës kanë trashëguar dhe vijojnë të ruajnë zakonet, këngët, vallet dhe traditat popullore karakteristike të Labinotit. Në zonë gjenden shtëpi tradicionale me arkitekturë tipike prej guri dhe druri, si dhe objekte të hershme kulti, përfshirë xhami dhe kisha, që dëshmojnë për historinë dhe bashkëjetesën fetare ndër shekuj. Festa dhe veprimtari tradicionale zhvillohen gjatë vitit, duke ruajtur gjallë trashëgiminë shpirtërore të komunitetit.

Ekonomia vendase mbështetet kryesisht në bujqësi dhe blegtori, si dhe në prodhimet tradicionale. Labinoti-Mal njihet veçanërisht për mbarështimin e bletarisë, ku mjalti malor përfaqëson një nga produktet më karakteristike të zonës. Po ashtu, gështenjat dhe arrat janë ndër prodhimet më të preferuara dhe më të përhapura, së bashku me frutat dhe produktet sezonale. Bulmeti, rakia dhe vera e prodhuar në mënyrë tradicionale janë pjesë e trashëgimisë ushqimore të zonës, të ruajtura dhe të trashëguara brez pas brezi.

Falë natyrës së qetë, trashëgimisë kulturore, prodhimeve tradicionale dhe komunitetit mikpritës, Labinoti-Mal përbën një pjesë të rëndësishme të territorit të Bashkisë Elbasan, duke kontribuar në ruajtjen e identitetit rural dhe vlerave natyrore e kulturore të zonës.

Labinot Mal

6 images

Me shume

Ftesë: Bëhu Ambasador i Energjisë për një Elbasan më të gjelbër.

A doni të ndihmoni në formësimin e së ardhmes së Elbasanit? Bashkohuni me një lëvizje rinore për një qytet më të gjelbër!

Bashkia e Elbasanit fton të rinjtë e motivuar të aplikojnë për pjesëmarrje në një iniciativë unike trajnimi dhe angazhimi në komunitet “Trajnim për modelin e vlerësimit të standardizuar të performancës” në kuadër të projektit “GreenElb: Energji e Gjelbër dhe e Qëndrueshme në Ndërtesat e Elbasanit”.

GreenElb është një iniciativë inovative e projektuar për të përshpejtuar tranzicionin e Elbasanit drejt neutralitetit klimatik duke përmirësuar performancën energjetike në ndërtesat e banimit. Projekti është pionier i modeleve të reja për efikasitetin energjetik, angazhimin e komunitetit dhe ndryshimin e sjelljes të përshtatura sipas kontekstit lokal.

GreenElb zbatohet nga Bashkia e Elbasanit, në bashkëpunim të ngushtë me Institutin e Kërkimeve Urbane (URI), me mbështetjen e BE/EIT Climate-KIC në kuadër të Programit NetZeroCities Pilot Cities, si pjesë e Programit Horizon 2020 për Kërkim dhe Inovacion.

Duke u anëtarësuar, do të ndërtoni aftësi dixhitale, do të fitoni përvojë të vërtetë në qëndrueshmëri dhe do të fitoni një certifikatë që njeh kontributin tuaj në një iniciativë të madhe bashkiake.

Së bashku, mund të shkruajmë kapitullin tjetër:
Një Elbasan më i gjelbër. Një komunitet më i fortë. Një e ardhme për të cilën të gjithë mund të jemi krenarë.

  • 5 Dhjetor, 2025

Stacioni Antik “Ad Quintum”

Stacioni Antik “Ad Quintum”, dëshmi shekullore e Rrugës Egnatia në Bradashesh

 Qyteti i Elbasanit që me ngritjen e tij si një pikë e fortë ushtarake u pajis edhe me hamame, njëra prej të cilave është Stacioni “Ad Quintum”, ndërtutuar që në shekullin e dytë të erës sonë përgjatë rrugës Egnatia pikërisht në fshatin Bradashesh.

 Stacioni “ Ad Quintum” ose ( stacioni i pestë ) njihet si stacioni i rrugës Egnatia , ndodhet në fshatin Bradashesh, është monument kulture në varësi të Drejtorisë Rajonale të Monumenteve të Kulturës në Tiranë, si dhe  për studimin e saj nga Instituti i Monumenteve të Kulturës.

Kjo banjë e njohur ndryshe si hamam është ndërtuar përgjatë rrugës Egnatia për ti shërbyer qytetarëve edhe si mutatio, stacion pushimi.

 Ka një planimetri drejtkëndëshe me sipërfaqe 130m2 me këto mjedise: dhoma e zhveshjes, mjedisi i ngrohtë, mjedisi i nxehtë, dhe ai me ujë të ftohtë. Në brendësi ishte dhoma e zhveshjes që shërbente për  lidhjen e mjediseve. Muret e Hamamit, janë ndërtuar me muraturë të përzier.  Furnizmi me ujë bëhesh me anë të kanaleve nga një depozitë mbi murin e nimfeut dhe largoheshin me një sistem tjetër kanalizimi.

 Ngrohja e ujit dhe mjediseve kryhej me anë të furrës dhe një sistemi hipokaust, që do të thotë gazrat e nxehtë të krijuara nga djegia e druve qarkullonin së pari nën dysheme dhe në muret e mjedisit të nxehtë si dhe në paretet e mureve.

 Banjat e këtij stacioni kanë një zgjidhje racionale planimetrike dhe estetike. Ky hamam është ndërtuar në fundin e shekullit të II – të  të erës sonë. Në këtë banjë kishte personel që shërbente për masazh, për pastrimin e të pafuqishmëve, për mirëmbajtjen, për zjarrin e pastërtinë.  Gjatë gjysmës së dytë të shekullit të XX – të gjatë kohës së rregjimit komunist këto banja u mbyllën, dhe në vitet e fundit të shekullit të XX – të, ato që i kanë qëndruar kohës ruhen si objekte historike e monumente kulture. Rreth këtyre banjave pikërisht në fshatin Bradashesh janë ndërtuar shumë shtëpi, duke krijuar lagjen që mori emrin “ Stacioni i Rrugës Egnatia”.

Tashmë këto banja thuajse kanë dalë jashtë funkisonimit dhe kanë mbetur veç muret dhe gurët e fortë që rrethoheshin banjat.

Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore realizoi restaurimin e Stacionit Antik Ad Quintum, një monument i rrallë përgjatë rrugës Egnatia, duke hedhur një hap të rëndësishëm në ruajtjen e trashëgimisë kulturore.

Stacioni Antik “Ad Quintum”

4 Dhjetor, 2025

Më shumë