Lajme

Në Muzeun Etnografik të Elbasanit u zhvillua aktiviteti letrar “Mbrëmje Poetike”, organizuar nga Drejtoria e Artit dhe Kulturës dhe Biblioteka Publike “Qemal Baholli”, kushtuar krijimtarisë dhe vargjeve të mrekullueshme të poetëve elbasanas.

Kjo mbrëmje ishte një homazh dhe një festë për poezinë, duke bashkuar zërat më të spikatur të letërsisë së qytetit. Poetë, shkrimtarë, studiues, përkthyes dhe dashamirës të fjalës së bukur u bënë pjesë e një atmosfere të mbushur me emocion, frymëzim dhe kujtesë, ku poezia solli në vëmendje mallin, dashurinë, dhimbjen, natyrën dhe krenarinë për Elbasanin.

Elbasani, djepi i arsimit dhe një prej qyteteve me traditën më të pasur gjuhësore e kulturore në vend, ka një histori të rëndësishme edhe në fushën e krijimtarisë letrare. Përmes këngës, fjalës dhe vargut, breza të tërë krijuesish kanë përcjellë shpirtin e këtij qyteti dhe të njerëzve të tij.

Aktiviteti solli së bashku poetë, shkrimtarë, studiues, përkthyes dhe dashamirës të letërsisë, duke krijuar një hapësirë ku fjala poetike u ndërthur me kujtesën, emocionin dhe traditën e pasur kulturore të qytetit. Në qendër të mbrëmjes ishte poezia elbasanase, si një nga shprehjet më të bukura të identitetit dhe shpirtit të qytetit.

Një moment i veçantë iu kushtua kujtimit të krijuesve që kanë lënë gjurmë të rëndësishme në jetën letrare të Elbasanit dhe që sot nuk janë më fizikisht mes nesh. U nderuan poetët Milianov Kallupi, Musa Vyshka, Dhimo (Dhimokrat) Tarusha dhe Kujtim Q. Agalliu, krijimtaria e të cilëve vijon të jetojë përmes librave, vargjeve dhe kujtesës së brezave. Poezitë e tyre u rikthyen përmes leximeve, duke sjellë edhe një herë pranë publikut zërin e tyre të veçantë.

Nën moderimin e Elisa Janku, gjatë mbrëmjes u prezantua krijimtaria e një numri të konsiderueshëm poetësh dhe krijuesish bashkëkohorë elbasanas, mes tyre Fatmir Musai, Elena Xhina, At Staver Çipi, Minal Disho, Marsela Neni, Manjola Hatellari, Bardhul Toda, Elisabeta Myftari, Julian Sono, Andon Kristo, Ildije Xhemali, Valbona Jolla Hani, Meri Qosja, Agim Qoku, Meri Kusi, Verjon Fasho, Petrit Qoku, Arben Dedja dhe Arif Rama.

Përmes leximeve poetike dhe interpretimit të krijimeve të autorëve të nderuar, “Mbrëmja Poetike” solli një panoramë të pasur të zërave dhe motiveve që kanë shoqëruar letërsinë e Elbasanit ndër vite. Në këtë atmosferë u kujtuan edhe vargjet e Milianov Kallupit, Musa Vyshkës, Dhimo Tarushës dhe Kujtim Agalliut, duke dëshmuar se krijimtaria e tyre mbetet pjesë e gjallë e trashëgimisë kulturore të qytetit.

Elbasani, qyteti i arsimit dhe i traditës së pasur gjuhësore e kulturore, vijon të mbështesë dhe të promovojë krijimtarinë letrare, duke krijuar hapësira ku autorët mund të ndajnë me publikun botën e tyre artistike.

“Mbrëmje Poetike” u mbyll me një falënderim për të gjithë krijuesit, studiuesit, përkthyesit dhe dashamirësit e letërsisë, duke përcjellë mesazhin se ruajtja dhe promovimi i traditës letrare është një mision i përbashkët dhe se fjala poetike mbetet një nga mënyrat më të bukura për të ruajtur shpirtin dhe kujtesën e një qyteti.

Qindra vizitorë vendas e të huaj po zgjedhin të ndalen në zemër të qytetit, aty ku historia, kultura dhe tradita ruhen në çdo gur. Kalaja e Elbasanit është kthyer në një nga pikat më tërheqëse për turistët, të cilët shëtisin nëpër rrugicat e saj, fotografojnë çdo detaj dhe zbulojnë nga afër një pjesë të historisë së qytetit.

Sapo kalon portën e Kalasë së Elbasanit, duket sikur lë pas zhurmën e qytetit dhe hyn në një tjetër kohë.

Rrugicat me kalldrëm të çojnë mes historisë, ndërsa muret e lashta, shtëpitë karakteristike dhe gjurmët e qytetërimeve ndër shekuj i japin çdo hap një tjetër kuptim.

Kisha, xhamia, shtëpitë karakteristike, dyqanet e vogla të suvenireve dhe rrugicat plot jetë krijojnë një mozaik të veçantë, ku e kaluara bashkëjeton natyrshëm me të sotmen.

Për shumë prej vizitorëve, ndalesa në Elbasan nuk është thjesht një vizitë kalimtare. Jonathan, një turist nga Anglia, tregon se pas vizitës në Kala ka vendosur të qëndrojë edhe një ditë në Elbasan, për të zbuluar më shumë nga qyteti dhe atmosfera e tij.“Është një qytet shumë interesant dhe ndihet shumë ndryshe nga vendet e tjera që kemi vizituar në Shqipëri”, shprehet ai.
Dhe ndoshta kjo është magjia e Elbasanit, të vish për një ndalesë dhe të dëshirosh të qëndrosh pak më gjatë.

Kryetari i Bashkisë Elbasan, Gledian Llatja, ka vizituar zyrat e e-Shërbimeve, ku u njoh nga afër me punën që stafi kryen çdo ditë në mbështetje të qytetarëve për marrjen e shërbimeve online dhe kryerjen e aplikimeve në portalin e-Albania.

Gjatë vizitës, Llatja pa nga afër procesin e asistimit të qytetarëve, duke u ndalur veçanërisht te shërbimi që u ofrohet pensionistëve dhe bashkëqytetarëve të rikthyer nga emigracioni gjatë periudhës së pushimeve. Stafi i E-Shërbimeve i asiston qytetarët në çdo hap të procesit, duke synuar që aplikimet të kryhen sa më shpejt dhe lehtë.

“Shërbimet duhet të jenë sa më pranë qytetarëve dhe çdo qytetar që ka nevojë për asistencë duhet ta marrë atë në mënyrë të shpejtë dhe pa kosto”, u shpreh kryetari Llatja gjatë vizitës.

Zyrat e E-Shërbimeve janë në dispozicion të qytetarëve pranë ASHK-së, në rrugën “28 Nëntori”, si edhe pranë Bashkisë Elbasan, në rrugën “11 Nëntori”. Asistenca për përdorimin e portalit e-Albania ofrohet gjithashtu në të gjitha njësitë administrative të Bashkisë Elbasan, duke e bërë shërbimin më të aksesueshëm për çdo qytetar.

Pas rreth 30 vitesh emigracion në Greqi, ku punoi për vite me radhë në bujqësi, Jemini Tashi zgjodhi të rikthehej në vendlindje dhe të investonte në tokën e tij. Prej 6 vitesh, në Gjergjan, ai kultivon pjeshkë dhe nektarina në disa varietete, duke ndërtuar një aktivitet bujqësor që sot i siguron të ardhura familjes së tij.

Gjatë një vizite në parcelat e tij, kryetari i Bashkisë Elbasan, Gledian Llatja, u njoh nga afër me punën e fermerit dhe prodhimin e këtij sezoni.

Jemini tregon se kultivimi i pjeshkës dhe nektarinës kërkon punë të vazhdueshme, përkushtim dhe sakrificë, që nga momenti kur bima nis të zhvillohet e deri në pjekjen e frutit. Në parcelat e tij janë rreth 1 mijë rrënjë pemësh, të shtrira në afërsisht 1.5 hektarë, ku përfshihen disa varietete të pjeshkës dhe nektarinës.

Mes varieteteve që kultivon është edhe nektarina diabetike, një nga prodhimet që arrin fazën e vjeljes në fillim të muajit shtator. Jemini shpjegoi procesin e kultivimit, zhvillimit dhe pjekjes së frutit, deri kur prodhimi mbërrin në treg.

Kryebashkiaku Llatja u interesua edhe për çmimin e prodhimit dhe të ardhurat që fermeri siguron nga kultivimi i këtyre frutave. Jemini tregon se pjeshka e hershme pati një çmim të kënaqshëm, ndërsa në muajin korrik pati disi një rënie të çmimit, si pasojë e rritjes së prodhimit të pjeshkës në këtë zonë dhe në treg.

Megjithatë, për Jemin Tashin, puna në bujqësi mbetet një zgjedhje e rëndësishme. Përvoja e fituar gjatë viteve të emigracionit në Greqi, ku u angazhua në sektorin e bujqësisë, tashmë është kthyer në një avantazh në punën e tij në vendlindje.

Përveç plantacioneve me pjeshkë dhe nektarina, Jemini ka investuar edhe në kultivimin e ullirit, duke zgjeruar aktivitetin e tij bujqësor.

Mbështetja dhe promovimi i fermerëve vendas mbetet një nga prioritetet e Bashkisë Elbasan, me synim rritjen e prodhimit, fuqizimin e ekonomisë së zonave rurale dhe krijimin e më shumë mundësive për ata që zgjedhin të investojnë në tokën e tyre.

Historia e Jemin Tashit është edhe një shembull i kthimit të emigrantëve në vendlindje, duke sjellë përvojën e fituar jashtë vendit dhe duke e investuar atë në zhvillimin e bujqësisë dhe prodhimit vendas.

​Pas disa orësh punë intensive dhe angazhimi maksimal në terren, është bërë i mundur rikthimi i plotë i normalitetit në aksin rrugor Elbasan-Cërrik.

​Rreth orës 11:00 të ditës së shtunë, një çarje e papritur në kanalin e “Naum Panxhit” shkaktoi vërshimin e ujërave dhe inerteve, duke bllokuar përkohësisht qarkullimin e automjeteve. Agjencia e Shërbimeve Publike Rurale (ASHPR) zbriti menjëherë në terren për t’iu përgjigjur kësaj situate emergjente.

​Në bashkëpunim me Policinë Rrugore, u bë i mundur devijimi i sigurt i trafikut në akse alternative për të shmangur bllokimet e mëtejshme dhe për të garantuar sigurinë e udhëtarëve.

Të gjitha mjetet e rënda dhe punonjësit e ASHPR-së u angazhuan me kapacitet të plotë për largimin e inerteve dhe pastrimin e rrugës.

Për të shmangur dëmtimet në sipërfaqet përreth u hapën menjëherë të gjitha kanalet dytësore vaditëse, duke lehtësuar rrjedhën e ujit.

​Që në momentet e para të emergjencës, është mbajtur kontakt i vazhdueshëm me kompaninë mirëmbajtëse të rrugës dhe me Bordin e Kullimit.

Kanali kryesor “Naum Panxhi”, i cili është në inventarin e këtij Bordi, ka një rëndësi jetike për bujqësinë e rajonit, pasi furnizon me ujë vaditës 300 hektarë tokë në Bashkinë Elbasan dhe 1000 hektarë në Bashkinë Cërrik.

​Aktualisht, rruga është e hapur dhe e kalueshme pa probleme, teksa së bashku me Bordin e Kullimit mbetemi në mbikëqyrje të vazhdueshme deri në stabilizimin e plotë të rrjetit.

Kryetari i Bashkisë Elbasan, Gledian Llatja, vizitoi në Qerret të Labinotit Mal fermerin Veli Kolonjari, një ish-emigrant i cili pas tre vitesh kthimi nga Greqia ka zgjedhur të investojë në tokën e tij dhe të ndërtojë një histori suksesi me kultivimin e duhanit.

Për vite me radhë në Greqi, Veliu ishte angazhuar në sektorin e duhanit, duke fituar eksperiencën dhe njohuritë e nevojshme për këtë kulturë bujqësore. Pas kthimit në fshatin e tij, ai vendosi ta aplikojë këtë eksperiencë në tokat e Qerretit, duke nisur fillimisht me një parcelë të vogël dhe duke e zgjeruar gradualisht sipërfaqen e kultivuar.
Sot, Veliu kultivon 30 hektarë tokë vetëm me duhan, duke e kthyer këtë kulturë në një burim të rëndësishëm të ardhurash për familjen e tij dhe një shembull për fermerët e tjerë të zonës.

Gjatë takimit me fermerët e Qerretit, kryetari i Bashkisë Elbasan, Gledian Llatja, vlerësoi punën e fermer Veliut dhe theksoi se rikthimi i emigrantëve në tokat e tyre, formalizimi i aktivitetit bujqësor dhe mbështetja me shërbime pranë zonave rurale janë tregues të një zhvillimi të ri për fshatrat e Elbasanit.

“Vetëm këtë vit në Qerret dhe Lukaxhi janë hapur 30 NIPT-e të reja fermerësh, një tregues i qartë se gjithnjë e më shumë banorë po zgjedhin të investojnë në tokën e tyre dhe të zhvillojnë aktivitetin bujqësor”, u shpreh Llatja.
Përmes shërbimeve e- Albania të ofruara tashmë edhe në njësitë administrative, fermerët mund të marrin asistencën e nevojshme për hapjen e NIPT-it të fermerit, aplikimet për rimbursimin e 10% të faturës dhe procedura të tjera, pa qenë e nevojshme të udhëtojnë drejt qytetit.

Nga një parcelë e vogël në fillim, në një sipërfaqe prej 30 hektarësh të kultivuar sot, historia e Veliut është një shembull se si eksperienca e fituar jashtë vendit mund të kthehet në investim dhe zhvillim për komunitetin vendas.

Elbasani është përzgjedhur si një nga dy bashkitë e para në Komunitetin e Energjisë që do të përfitojë mbështetje për zhvillimin e Zonave të Përshpejtimit të Energjisë së Rinovueshme, një nismë që synon të përshpejtojë tranzicionin drejt energjisë së pastër dhe zhvillimit të qëndrueshëm në qytetet me traditë industriale.

Sekretariati i Komunitetit të Energjisë ka nënshkruar memorandum mirëkuptimi me Bashkinë e Elbasanit dhe Bashkinë e Bitolës në Maqedoninë e Veriut, duke i përzgjedhur ato si dy projektet e para pilot në rajon. Përmes kësaj marrëveshjeje, të dyja bashkitë do të mbështeten me asistencë teknike për zhvillimin e projekteve të energjisë së rinovueshme dhe përshpejtimin e procedurave të planifikimit dhe pajisjes me leje.

Sipas vlerësimit të Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, Elbasani cilësohet si “zemra historike industriale e Shqipërisë dhe qendra e prodhimit të çelikut me bazë karboni në vend”. Pikërisht për këtë arsye, qyteti është përzgjedhur si një nga dy projektet pilot që do të mbështeten në procesin e dekarbonizimit dhe zhvillimit të energjisë së rinovueshme, me synimin për t’u transformuar në një qendër moderne të energjisë dhe industrisë së pastër.

Bitola, nga ana tjetër, përfaqëson qendrën kryesore të rajonit të minierave të qymyrit në Maqedoninë e Veriut dhe po përballet me një proces të ngjashëm tranzicioni drejt një ekonomie të bazuar në energjinë e pastër. Përvoja e dy bashkive synon të shërbejë si model edhe për qytete të tjera të Ballkanit Perëndimor me histori industriale dhe varësi nga lëndët djegëse fosile.

Një nga elementët kryesorë të projektit është krijimi i Zonave të Përshpejtimit të Energjisë së Rinovueshme, të parashikuara nga Direktiva Europiane RED III. Këto zona do të mundësojnë zhvillimin më të shpejtë të projekteve të energjisë së rinovueshme, duke thjeshtuar procedurat për investitorët dhe duke garantuar njëkohësisht mbrojtjen e mjedisit dhe biodiversitetit.

Për Elbasanin, kjo nismë krijon mundësi të reja për të tërhequr investime në sektorin e energjisë së pastër, në infrastrukturën e qëndrueshme, sistemet moderne të menaxhimit të energjisë dhe zhvillimin e industrive të gjelbra. Projekti pritet të ndikojë pozitivisht në zhvillimin ekonomik lokal, krijimin e vendeve të reja të punës dhe rritjen e konkurrueshmërisë së qytetit.

Sekretariati i Komunitetit të Energjisë thekson se modeli që do të zbatohet në Elbasan dhe Bitola është konceptuar si një nismë e replikueshme, e cila mund të përshtatet edhe nga bashki e rajone të tjera të Ballkanit Perëndimor që synojnë dekarbonizimin dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Përzgjedhja e Elbasanit si një nga dy bashkitë e para pilot përbën një vlerësim të rëndësishëm për potencialin e qytetit dhe një hap konkret drejt shndërrimit të tij në një qendër të energjisë dhe industrisë së pastër, në përputhje me objektivat energjetike dhe klimatike të Bashkimit Europian.

Shkolla e re e Shushicës në Elbasan po merr formë dita-ditës dhe shumë shpejt do të jetë gati për të mirëpritur 350 nxënës dhe 35 mësues, duke ofruar kushte bashkëkohore për zhvillimin e procesit mësimor.

Investimi, i realizuar nga Ministria e Arsimit dhe Bashkia Elbasan, po i jep kësaj shkolle një transformim të plotë. Godina po pajiset me ambiente moderne, të sigurta dhe funksionale, të projektuara për të garantuar një mjedis sa më cilësor për mësimdhënien dhe edukimin e fëmijëve.

Përveç rolit të saj si institucion arsimor, shkolla do të shërbejë edhe si një qendër komunitare për banorët e zonës. Hapësirat e saj do të jenë në dispozicion për zhvillimin e aktiviteteve edukative, kulturore, sportive dhe sociale, duke e kthyer atë në një pikë të rëndësishme për jetën e komunitetit.

Ky investim është pjesë e angazhimit për modernizimin e infrastrukturës arsimore në Bashkinë Elbasan, me synimin për t’u ofruar nxënësve kushte sa më të mira dhe një mjedis që nxit zhvillimin, mësimin dhe përfshirjen e komunitetit.